مدیران مشفق: وبلاگ اطلاعات مدیریتی و اقتصادی

مشفق نهادی توسعه ای

سلام بر شما دوستان مشفق

    دکتر علی نقی مشایخی چهار شنبه گذشته دوم بهمن ماه مقاله ی جالبی در دنیای اقتصاد به قلم استاد ارجمند آقای دکتر علینقی مشایخی با عنوان: راهی برای خروج از رکود منتشر شد. در این مقاله با اشاره به سه مؤلفه مهم از وضع موجود کشور راهکاری برای کمک به خروج از رکود ارائه می‌شود. این سه مؤلفه عبارتند از:

  1 –محدودیت منابع مالی دولت

  2 –وضع بدی که شرکت‌های فنی- مهندسی کشور با آن مواجه هستند و ناشی از کمبود بودجه های عمرانی و بدهی های نهم و دهم است.

  3 –وجود سرمایه ای عظیم که به بیش از پانصد هزار میلیارد تومان رسیده است، نزد مردم که هر از چندی به بخشی از اقتصاد حمله ور شده    و تورم را افزایش می دهد.

     ایشان به عنوان ارائه راهی برای خروج از چنبره ی پر فشار اقتصادی موجود که هم باعث رکود و هم موجب تورم است، پیشنهاد ایجاد  سازمان هایی توسعه ای در بخش خصوصی را می دهند که نقش گسترش کسب و کار را عهده دار شوند. بویژه نقش خریدار و تکمیل کننده ی هزاران طرح نیمه تمام کشور (بیش از سه هزار طرح) را برای این سازمان ها پیشنهاد می کنند. چرا که به دلیل ضعف تحمیل شده بر اقتصاد کشور، تزریق بودجه به این طرح ها بسیار اندک است و پنجاه سال زمان برای تکمیل آن ها نیاز است.

همینطور همزاد هایی مالی برای جلب و انتقال سرمایه های مردمی به این سازمان های توسعه ای را پیشنهاد می کنند که در قالب صندوق های توسعه ای در بازار اولیه ایجاد شوند و سپس زیر نظر سازمان بورس فعالیت کرده و سهام آن ها هم در بازار ثانویه عرضه شود. طبق نوشته ایشان “اخیرا با توجه به شرایط اقتصادی کشور و کمبود شدید منابع مالی دولت برای سرمایه‌گذاری، تشکیل این صندوق‌ها مورد توجه قرار گرفته است و سازمان بورس مشغول تدوین نهایی آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مربوط به آن است.”

     ویژگی هایی که ایشان برای سازمان های توسعه ای پیشنهادی مطرح کرده اند بسیار با داشته های شرکت توسعه صنعتی مشفق هم خوانی دارد.

     از نظر ایشان  “سازمان‌های توسعه‌ای برای موفقیت باید چند قابلیت کلیدی داشته باشند. اولین قابلیت داشتن فهم فنی- مهندسی از پروژه‌ای است که تعریف می‌کنند. تکنولوژی‌ای که باید در پروژه انتخاب شود، برآورد هزینه‌های اجرای پروژه و نیز برآورد هزینه‌های بهره‌ برداری از پروژه از جمله مواردی است که نیاز به یک فهم و قابلیت فنی- مهندسی دارد. به‌علاوه سازمان‌های توسعه باید قابلیت تجزیه و تحلیل بازارها و تقاضا برای محصولات پروژه را داشته باشند و بتوانند تحلیل‌های مالی درستی از بازده پروژه به‌دست دهند. همچنین سازمان‌های توسعه باید بتوانند مدل‌های کسب‌و‌کار مناسب برای پروژه‌ها طراحی و ارائه کنند. به‌علاوه سازمان‌های توسعه‌ای باید بتوانند اجرا و به بهره ‌برداری رسیدن پروژه‌ها را با به‌کارگیری مشاوران و پیمانکاران مناسب به درستی مدیریت کنند که این کار نیز نیاز به قابلیت‌های مهندسی و مدیریتی دارد هسته سازمان‌های توسعه‌ای می‌تواند شرکت‌های فنی- مهندسی با تجربه باشند. این شرکت‌ها با افزودن و جذب قابلیت‌های مالی، اقتصادی و مدیریتی می‌توانند صحنه کسب‌و‌کار خود را تغییر دهند.”

     مدل پیشنهادی ایشان که بر اساس واقعیت های روز اقتصاد کشور طراحی شده است به موضوع تامین منابع مالی برای موفقیت سازمان توسعه ای خصوصی توجه دارد. اما آن چه در دو دهه ی اخیر شکل گرفت و مانع اصلی بلوغ مدیریت صنعتی در کشور است ظهور برنامه ریزی شده ی “شرکت های خصوصی نقابدار” در صحنه ی اقتصاد کشور است که رفتار مدیریت متکی به اخلاق و ملاحظات و ملزومات مدیریت در بخش خصوصی را ندارند.  پاره ای از شرکت های عمومی و “شرکت های خصوصی نقابدار” به نهاد های دولتی و یا عمومی متصل هستند که مدیریت منابع مالی برای آن ها اهمیت درجه اول ندارد و آن ها اولویت های دیگری را پی می گیرند. در انتساب یا تغییر مدیران بسیار سیاسی عمل می کنند. همین طور انگیزه های مالی مدیران آن ها، برای اداره واحد های صنعتی یا ضد ارزش تلقی شده و یا عمدتا سرکوب می شود. در مواردی نیز ابزار ایجاد و حفظ این انگیزه ها به دستاویز تبلیغات گروه های سیاسی رقیب تبدیل می شود. کافی است به مطبوعاتی مراجعه کنیم که طرح پاداش مدیران بنگاه های بزرگ کشور خوراک آن هاست. این مطبوعات وابسته به گروه های سیاسی خاص، سطح پاداش هایی را برای مدیران تجاری، آن هم در تیم رقیب، را بسیار زیاد می دانند که در بخش خصوصی پرداخت آن ها عادی است.

     با اعلام ایجاد صندوق های سرمایه گذاری، بیشتر این صندوق ها با سرمایه گذاری نهاد های “نقابدار خصوصی” که وابسته به نهاد ها و یا افرادی که در پیشانی این نهاد ها هستند شکل می گیرد. این نهاد ها، حتی آن هایی که به بانک های دولتی و صندوق های بازنشستگی مطیع دولت پیوند دارند، به همراه سرمایه های خود،همه ی سوء رفتار های یک بخش غیر خصوصی چون: بی ثباتی و سیاسی بودن مدیریت، حساس نبودن به زیان، ورود به سرمایه گذاری های دستوری و بالاخره بی توجهی به انگیزه های مالی مدیران و کارکنان را، به این صندوق ها می آورند.

     ایراد دیگر صندوق های پیشنهادی فعالیت ایشان در زیر چتر سازمان بورس است.

     سازمان بورس مدت هاست که به نهادی کاغذ باز تبدیل شده که حقوق تجاری سهامداران اکثریت را با حربه ی حمایت از حقوق اقلیت تهدید می کند. فرآیند افزایش سرمایه در این سازمان با بهانه ی نظارت، آن چنان کند عمل می کند که بنگاه ها نمی توانند به آسانی بخش خصوصی فرصت های تجاری را شکار کنند. از این رو بازی رشد قیمت ها که عمدتان ناشی از معاملات چرخشی رایج در بورس تهران است، هیچ اثری بر سرمایه صندوق ها و شرکت های عضو در بورس ندارد و به همین ترتیب برای توسعه صنعتی هم فایده ای ندارد. یعنی سازوکار سنتی بورس در کشور های توسعه یافته، برای توسعه صنعتی در ایران کاربرد ندارد. می توان ارزش بازاری بورس و ارزش سرمایه قانونی شرکت ها در دوره های گوناگون را با هم مقایسه کرد تا این واقعیت را دریافت. اخیرن هم داد و ستد نامه های اداری بین این سازمان و اداره ثبت شرکت ها برای هر تغییر ساده و لازم در اداره هر بنگاه تجاری آن چنان به معضل تبدیل شده است که ضمن زمینه سازی برای بروز مفاسد اقتصادی، تحرک مدیران شرکت های عضو بورس اوراق بهادار تهران را برای اداره امور به حداقل خود رسانیده است.

     آن چه مقاله ی مزبور را برای دوستان ما جذاب می کند تأیید تئوریک سازو کار فعالیت مشفق به عنوان یک سازمان توسعه ایست که در شرایط موجود اقتصاد کشور می تواند موفق باشد. آن چه در هشت سال گذشته رخ داده است نیز بر درستی راه پیموده شده و بر اهداف تأسیس کنندگان و سرمایه گذاران بعدی مهر درستی می زند.

     مجموعه توسعه صنعتی مشفق ویژگی های یک سازمان توسعه ای، آن گونه که آقای دکتر مشایخی برشمرده اند را دارد. اما آن چه همواره مانع گسترش سریع مشفق به عنوان  نهادی توسعه ای است به راستی بازوی تأمین منابع مالی یا همان “صندوق تامین منابع” لازم است. تا کنون با وجود محبت و حمایت سهامداران ارزشمدار شرکت و هماهنگی آن ها با مدیران مشفق، از مجاری ناکافی برای تامین سرمایه اقدام می شده است. می باید  برای برداشتن گاه هایی بزرگ تر سازوکار تامین سرمایه دیگرگون شود در این صورت است که مشفق در موضع یک سازمان پیشاهنگ در توسعه صنعتی کشور قرار می گیرد. امیدوارم در آینده در این مورد با هم بیشتر سخن بگوییم. لطفن اگر ایده ای برای گشایش در این مورد وجود دارد دریغ نفرمایید.

     شاد و سربلند باشید.

  ناصر فلاح

چهارم بهمن نود و دو

پیوند دسترسی به مقاله مزبور:

راهی برای خروج از رکود

green line 1

شما می‌توانید دیدگاه‌های این مطلب را دنبال کنید، بوسیله‌ی RSS 2.0 خوراک.